Erf- en schenkbelasting – eindejaarstips 2013

Erf- en schenkbelasting – eindejaarstips                                      

 

Tijdelijk ruimere vrijstelling schenking voor eigen woning

Vanaf 1 oktober 2013 tot 1 januari 2015 geldt een verruimde schenkingsvrijstelling van € 100.000 als het bedrag wordt aangewend voor de aankoop, het onderhoud of de verbetering van de eigen woning, de aflossing van een eigenwoningschuld of de aflossing van een restschuld eigen woning die is ontstaan op of na 29 oktober 2012. Als eerder al de eenmalige verhoogde vrijstelling is benut, komt dit bedrag in mindering op het bedrag van € 100.000. Om deze vrijstelling te kunnen toepassen moet hierop in de aangifte schenkbelasting een beroep worden gedaan.

Er is geen notariële schenkingsakte vereist. Mogelijk komen ook schenkingen voor de aflossing van restschulden die zijn ontstaan vóór 29 oktober 2012 in 2014 in aanmerking voor de tijdelijk verhoogde schenkingsvrijstelling van € 100.000. Deze extra tegemoetkoming wordt gefinancierd door de grens tussen de tariefschijven in de Successiewet in 2014 met € 3.000 te verlagen (dus van € 118.254 in 2013 naar € 115.254 in 2014). Er gelden geen eisen voor de verwantschap tussen de schenker en de begiftigde en ook niet voor de leeftijd van de begiftigde. Overlijdt de schenker binnen 180 dagen, dan hoeft de verkrijger geen erfbelasting te betalen over de schenking.

 

Voorkom dat een kind een eerdere schenking moet delen met de ex-partner

Als een ouder schenkt aan een kind dat in gemeenschap van goederen is gehuwd, loopt het kind het risico dat bij scheiding de schenking moet worden gedeeld met de ex-partner. Als de schenker (de ouder) een uitsluitingsclausule verbindt aan de schenking, blijft het geschonken bedrag privévermogen van het eigen kind. Het is mogelijk een versoepelde uitsluitingsclausule op te nemen. Dit houdt in dat de uitsluitingsclausule alleen van toepassing is als het huwelijk door echtscheiding wordt ontbonden, maar niet als het huwelijk eindigt door overlijden.

De schenking behoort bij overlijden dan alsnog tot de gemeenschap van goederen waardoor de partner minder of geen erfbelasting over de (geërfde) schenking betaalt.

 

Schenken onder schuldigerkenning

Als het niet gewenst is dat de schenker de beschikkingsmacht over de liquide middelen verliest, kan worden geschonken op papier door in een notariële schenkingsakte op te nemen dat het bedrag schuldig wordt erkend. Bij een schenking onder schuldigerkenning is de schenker verplicht jaarlijks 6% rente te vergoeden aan de ontvanger. Deze rente moet daadwerkelijk worden betaald en mag niet worden bijgeschreven op de hoofdsom.

 

Vrijstelling voor schenking ondernemingsvermogen

Schenking van ondernemingsvermogen of een pakket aanmerkelijkbelangaandelen in een eigen bv aan de kinderen kan voordelig zijn. De toekomstige waardestijging van de onderneming of de bv komt daardoor (deels) toe aan de kinderen zodat bij het latere overlijden van de ouder geen erfbelasting is verschuldigd over de waarde die bij de kinderen is aangegroeid. Bovendien kan bij de schenking van ondernemingsvermogen of aanmerkelijkbelangaandelen onder voorwaarden een vrijstelling voor de schenkbelasting gelden. Deze vrijstelling bedraagt 100% voor ondernemingsvermogen tot maximaal € 1.028.132 (2013). Voor het meerdere geldt een vrijstelling van 83%. Voor het deel dat niet is vrijgesteld, is het mogelijk om gedurende tien jaar rentedragend uitstel van betaling te krijgen.

 

Keuze voor andere peildatum voor WOZ-waarde van geërfde woning

Voor de erfbelasting moet worden uitgegaan van de WOZ-waarde van een woning. De peildatum van de WOZ-waarde ligt echter altijd (minimaal) een jaar voor de overlijdensdatum. Sinds 1 januari 2012 kan een erfgenaam echter kiezen voor de WOZ-waarde die geldt in het jaar van overlijden of de WOZ-waarde die geldt voor het jaar na het jaar van overlijden. Keuze voor het de juiste WOZ-waarde kan fiscaal voordelig zijn.

 

Bij het erven van een serviceflat geldt eventueel WEV in plaats van WOZ

In afwijking van de hoofdregel in de erfbelasting dat voor woningen de WOZ-waarde in acht moet worden genomen, kan voor serviceflats vanaf 2014 onder voorwaarden worden uitgegaan van de waarde in het economisch verkeer (WEV) als deze WEV in belangrijke mate afwijkt van de WOZ-waarde. Dit werd voor de jaren 2010 tot en met 2013 al goedgekeurd op grond van besluiten. In belangrijke mate houdt in minimaal 30%.

 

Erf- en schenkbelasting – aandachtspunten                                 

 

Schenken tijdens leven bespaart erfbelasting én inkomstenbelasting

Door tijdens het leven (periodiek) te schenken aan de erfgenamen kan een aanzienlijke besparing van erf- en/of schenkbelasting worden behaald. Schenkingen verlagen de toekomstige nalatenschap zodat bij het overlijden minder erfbelasting is verschuldigd. Omdat de schenking het inkomen in box 3 verlaagt, levert een schenking bij de schenker bovendien een besparing van de inkomstenbelasting over box 3 op. Bij de begiftigden valt het geschonken vermogen wél in box 3.

 

Maak gebruik van de (jaarlijkse) reguliere schenkingsvrijstellingen

  • Ouders kunnen jaarlijks aan ieder van hun kinderen een schenking doen zonder dat het kind daarover schenkbelasting is verschuldigd. In 2013 is het vrijgestelde bedrag voor schenkingen per kind € 5.141.
  • Aan kinderen van 18 tot en met 39 jaar mag eenmalig € 24.676 belastingvrij worden geschonken. Als het eigen kind buiten deze leeftijd valt maar zijn of haar partner (echtgenoot of geregistreerde partner) voldoet wel aan deze leeftijdseis dan kan toch gebruik worden gemaakt van de regeling. Er geldt een hogere vrijstelling van € 51.407 wanneer wordt geschonken voor aankoop, verbetering of onderhoud van een eigen woning, de afkoop van een recht van erfpacht, opstal of beklemming, de aflossing van een eigenwoningschuld of een kostbare studie of opleiding.
  • Aan andere verkrijgers (bijvoorbeeld een kleinkind) mag belastingvrij € 2.057 worden geschonken.

De hoge (eenmalige) vrijstelling schenkbelasting geldt per ouderpaar. Als de ouders zijn gescheiden, kan een vrijstelling dus maar één keer worden benut.

 

Tijdig aangifte doen bij schenking boven vrijstelling(en)

Als in 2013 meer is geschonken dan de vrijstelling(en) moet vóór 1 maart 2014 aangifte schenkbelasting worden gedaan. Als gebruik is gemaakt van de verhoogde vrijstellingen moet dat in de aangifte schenkbelasting of in de vorm van een brief worden aangegeven. De Belastingdienst moet immers weten of, en zo ja, voor welk bedrag de schenkingsvrijstelling is benut.

 

Schenking in natura

Een schenking hoeft niet in geld plaats te vinden. Ook een schenking in bijvoorbeeld de vorm van een overdracht van een pand, een kunstcollectie of effecten is mogelijk. In dat geval is het wel raadzaam om de waarde te laten taxeren zodat problemen met de Belastingdienst kunnen worden voorkomen.

 

Voordelig geld uitlenen als de lening bij het kind in box 1 valt

Het is fiscaal voordelig als een ouder geld leent aan een kind, voor wie die lening in box 1 valt. Daarbij kan worden gedacht aan een lening voor de eigen woning of een lening voor een onderneming van het kind. Voor de ouder is de lening een bezitting in box 3 (waarbij effectief 1,2% inkomstenbelasting wordt geheven) maar voor het kind is deze een schuld in box 1 waarvan de rente in aftrek kan komen op het box 1-inkomen. De ouder moet een zakelijke rente, maar ten minste 6%, rekenen over de lening aan het kind. Als de ouder meer dan 6% rente in rekening brengt, heeft dit bij de ouder geen gevolgen voor de belastingheffing. De rente moet overigens daadwerkelijk worden betaald. Bij het kind is het hogere percentage in box 1 aftrekbaar tegen het toptarief. De ouder kan vervolgens de rente die uitkomt boven 6%, schenken aan het kind.

De hoogte van de rente die de ouder aan het kind berekent, moet uiteraard wel binnen de grenzen van de redelijkheid blijven.

 

Bekijk optie van beneficiaire aanvaarding bij erfenis die alleen uit een woning bestaat

De laatste jaren zijn veel woningen “onder water” komen te staan. Als een nalatenschap voornamelijk bestaat uit een woning, kan het verstandig zijn om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden. De nalatenschap wordt in dat geval aanvaard onder het voorrecht van boedelbeschrijving zodat geen aansprakelijkheid ontstaat voor de (hypotheek)schulden. Als een erfgenaam helemaal geen vertrouwen heeft in een afwikkeling met een positief saldo kan verwerping van de erfenis een verstandige keuze zijn.

 

Bericht geplaatst op 10 december 2013, door